شراکت
شنبه, ۲۷ مهر ۱۴۰۴، ۰۶:۲۹ ب.ظ
https://www.bonyadvokala.com/blog/%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C/
تعریف شرکت تجاری
شرکت تجاری عبارت است از سازمانی که بین دو یا چند نفر تشکیل می شود که در آن هر یک سهمی به صورت نقد یا جنس یا کار خود در بین می گذارند تا مبادرت به عملیات تجاری نموده و منافع و زیان های حاصله را بین خود تقسیم کنند.
تعریف شرکت مدنی
شرکت های مدنی دارای شخصیت حقوقی نیستند ولی شرکت های تجاری دارای شخصیت حقوقی مستقل از اعضای خود می باشند.
با ایجاد شرکت مدنی، اشاعه در مالکیت اعضا ایجاد می شود. در حالیکه در شرکت های تجاری بحث اشاعه و مالکیت مشاع به وجود نخواهد آمد بلکه ماهیت وجودی شرکت تجاری با ادغام سرمایه شرکاء، ماهیتی جدید و واحدی می شود که شخصیت حقوقی نام دارد.
تصرفات شرکاء در شرکت مدنی به تصرفات مادی و حقوقی تقسیم می شود که در تصرفات حقوقی هر یک از شرکاء می توانند بدون رضایت سایرین، سهم الشرکه خود را به شخص دیگری منتقل کند اما در شرکت های تجاری نقل و انتقال سهم الشرکه با تشریفات قانونی امکان دارد.
از نظر هدف نیز می توان گفت هدف شرکت مدنی گاهی رسیدن به سود نیست ولی هدف شرکت تجاری، دست یابی به سود است.
در شرکت مدنی خروج از شرکت بدون رضایت سایر شرکاء امکانپذیر است در حالیکه در شرکت تجاری خروج از شرکت، دارای شرایط و ضوابط خاصی می باشد که باید مورد احترام قرر گیرد.
شرکت مدنی فاقد تابعیت و قامتگاه است در حالیکه شرکت تجاری به دلیل وجود شخصیت حقوقی مستقل، لزوما باید دارای تابعیت و اقامتگاه مستقل باشد.
در شرکتهای مدنی مسوولیت شرکاء به صورت منفرد است در حالیکه در شرکت های تجاری مسوولیت تضامنی که مسوولیت سنگینی برا هر یک از اعضاء می باشد وجود دارد.
تقسیم سود در شرکت های مدنی همیشه به نسبت سهم شرکاء می باشد در حالیکه در شرکت های تجاری تقسیم سود و و زیان مختلف و متفاوت است و بر اساس نوع شرکت تغییر می کند.
شرکت های مدنی اجباری به ثبت شدن ندارند در حالیکه شرکت های تجاری باید در مرجع ثبت شرکت ها ثبت شوند.
انحلال شرکت های مدنی با تقاضای افراز و تقسیم اموال از طرف هر یک از شرکاء صورت خواهد پذیرفت در حالیکه انحلال شرکت های تجاری با اراده جمعی شرکا محقق می شود.
ویژگی های شرکت مدنی:
شرکت های مدنی دارای ویژگی هایی هستند که در زیر به آنها اشاره شده است:
شرکت مدنی دارای تابعیت و اقامتگاه نمی باشد زیرا همانطور که قبلا بیان شد شرکت مدنی دارای شخصیت حقوقی نمی باشد و شخص حقوقی دارای تابعیت و اقامتگاه می باشد.
داد و ستد و معاملاتی که در شرکت مدنی صورت می گیرد تجاری نمی باشند زیرا در قانون تجارت بیان شده است که تنها معاملاتی تجاری محسوب می شوند که در شرکت تجاری صورت گیرند.
اگر مدت زمان مشخصی برای شرکت مدنی تعریف نشده باشد، در صورتی که هر یک از شرکا تقاضای لغو شرکت را داشته باشند این کار امکان پذیر است و قوانینی که مربوط به ورشکستگی می باشد در نوع شرکت ها قابل اجرا نیست. در واقع می توان گفت شرکت مدنی وجهه قانونی ندارد.
در شرکت های مدنی تمامی شرکا نمایندگی شرکت را عهده دار هستند.
تفاوت میان شرکت مدنی و تجاری:
شرکت های مدنی و تجاری دارای تفاوت هایی اساسی می باشند که به آنها می پردازیم:
-در شرکت تجاری تنظیم روابط بین شرکت و شرکا اهمیت ویژه ای دارد و به همین دلیل ضمانت اجراهای متعددی تعریف شده است. قوانین شرکت های تجاری برای طرفین حتما باید اجرا شود در صورتی که در شرکت مدنی اراده و خواست طرفین اهمیت دارد و قانون خاصی برای آن تعریف نشده است.
-در شرکت تجاری زمانی که امور مربوط به ثبت و دیگر تشریفات انجام گرفت یک شخصیت حقوقی پدید می آید و وظایف مخصوص به خود را دارد، اما در شرکت مدنی شخصی به نام شخص حقوقی وجود ندارد و اموال بین شرکا تقسیم می شود.
-در صورتی که شرکای شرکت مدنی قادر به پرداخت دیون خود نباشند بستانکار می تواند به سراغ شرکای دیگر برود و از آن ها طلب حق داشته باشد در صورتی که در شرکت تجاری به دلیل این که شرکا هر کدام دارای استقلال می باشند بستانکار نمی تواند برای دریافت حق به دیگر شرکا مراجعه نماید.
این پس
قرارداد مشارکت چیست؟
قرارداد مشارکت قراردادی است که با آن اشخاص حقیقی یا حقوقی سرمایه (مادی یا معنوی) خود را به صورت سهم الشرکه نقدی یا غیر نقدی تقویم کرده و به صورت مشاع و برای انجام کار معین در زمینه فعالیتهای تولیدی، بازرگانی و خدماتی برای مدت محدود و به قصد انتفاع بکار میگیرند.
برخی افراد به جای تنظیم قرارداد مکتوب به شراکت شفاهی اکتفا میکنند که تبعات زیادی را برای آنها دارد. یکی از مهمترین مشکلات آن، نداشتن سند در صورت بروز اختلاف است.
قرارداد مشارکت مدنی خصوصی
نمونه قرارداد مشارکت مدنی خصوصی نیز شکل دیگری از این قراردادها است که به وسیله آن یک طرف سرمایه مادی خود و طرف دیگر مهارت یا تخصص خود را برای مشارکت در میان میگذارد.
در این حالت طرف اول را مالک و طرف دوم را عامل مینامند. در واقع همان قول معروف:«کار از من، سرمایه از تو.»
قراردادهای مشارکت مدنی خصوصی کاربردهای زیادی دارد و در موضوعات مختلف و گوناگونی بهکار میرود. برای مثال در نظر بگیرید که شما یک واحد آپارتمان اداری دارید، که آن را به افرادی میسپارید تا در این واحد یک مرکز سلامت احداث نمایند. در این حالت اگر نمیخواهید صرفا روابطتان در حد روابط موجر و مستاجر باشد و به عبارت بهتر، میخواهید شما هم سهمی از عواید مرکز سلامت داشته باشید، بدون اینکه دخالتی در مدیریت و عملیات مرکز مذکور داشته باشید، میتوانید از مزیت انعقاد قرارداد مشارکت مدنی خصوصی بهرهمند شوید.
مشارکت مدنی و مشارکت حقوقی متفاوتاند
فرق مشارکت مدنی و مشارکت حقوقی چیست؟ مشارکت مشارکت مدنی به همکاری دو یا چند شخص حقیقی یا حقوقی برای انجام یک پروژه یا فعالیت اقتصادی خاص گفته میشود. در حالی که مشارکت حقوقی معمولا به معنای تشکیل یک نهاد حقوقی مستقل مانند شرکت تجاری است که دارای شخصیت حقوقی مستقل از شرکا یا اعضای خود است. بنابراین باید یادآوری کنیم که قرارداد مشارکت مدنی تابع قوانین مدنی و مشارکت حقوقی تابع قوانین تجاری است. در نتیجه حتما در عقد قرارداد مشارکت به این نکته توجه ویژهای داشته باشید.
در مشارکت مدنی، شرکا مالک مشترک پروژه یا اموال هستند، در حالی که در مشارکت حقوقی، شرکا سهامدار یک شرکت حقوقی با شخصیت مستقل از خودشان هستند. قرارداد مشارکت مدنی براساس قوانین مدنی است و قرارداد مشارکت حقوقی براساس قوانین تجاری.
انواع قرارداد مشارکت خصوصی
گفتیم که این توافق در حوزههای کاری و صنایع گوناگون کاربرد دارد. برخی از آنها عبارتاند از:
مشارکت در تولید
در مقاله بررسی قرارداد مشارکت در تولید گفتیم که این قرارداد، زیرمجموعه عقد مشارکت مدنی میباشد و ذیل مواد 571 و 10 قانون مدنی منعقد میشود. طرفین (شرکا) بر مبنای آورده مادی یا معنوی خویش، علیرغم سهیم شدن در سود و زیان حاصل از شراکت در تولید کالا، میزان مشخصی از سهمالشرکه را به دست میآورند.
مشارکت در راهاندازی رستوران
درباره این موضوع باید گفت که قرارداد مشارکت در راهاندازی رستوران، توافقی کتبی است که اشخاص با امضاء آن، شراکت خود را برای راهاندازی و تأسیس رستوران با یکدیگر آغاز میکنند. ضمن قرارداد، درمورد چارچوبهای شراکت، مثل مدت شراکت، نوع سرمایههای هر یک از شرکا، سهم هر یک از شرکا در سود و زیان و مواردی از این دست، تعیین و تکلیف میکنند و سرمایههای (آوردههای) نقدی و غیرنقدی خود را با هم ادغام میکنند.
مشارکت در راهاندازی سالن زیبایی
قرارداد مشارکت در سالن زیبایی، توافقی است میان دو یا چند شخص حقیقی یا حقوقی که سرمایه مالی و غیرمالی خود را با هدف تأسیس و راهاندازی سالن زیبایی با هم ادغام میکنند. لذا، این اشخاص شریک یکدیگر محسوب شده و در سود و زیان حاصل از فعالیت سالن زیبایی نیز شراکت دارند.
مشارکت در فروش
مشارکت در فروش یا افیلیت مارکتینگ به معنی همکاری با کسبوکارها در جهت بازاریابی و به فروش رساندن کالا یا خدمات آنها است. در این همکاری، شما به عنوان یک واسطهگر، مشتری را با خدمات یا محصولات دیگران آشنا میکنید و اگر از این طریق خریدی انجام شود، شما به عنوان بازاریاب مبلغی را دریافت میکنید. قرارداد مشارکت در فروش به همین منظور منعقد شده و نقش اجتناب ناپذیری در کاهش وقوع اختلاف میان طرفین دارد.
مشارکت در تأسیس کلینیک پزشکی
قرارداد مشارکت در کلینیک پزشکی میتواند میان چندین پزشک بهمنظور تاسیس درمانگاه منعقد شود. این امکان نیز وجود دارد که یک فرد سرمایهگذار، درمانگاهی را در اختیار پزشک قرار دهد تا کار از جانب پزشک و سرمایه از سوی او تأمین شود. ازاینرو، طرفین (شرکا) به نسبت آورده خود، در سود و زیان حاصل از مشارکت، با یکدیگر سهیم میشوند
شکایت از شریک در قرارداد شراکت کاری بین دو نفر:
گاهی اوقات بین شرکا اختلافاتی به وجود میآید که به تنهایی نمیتوانند آن را حل کنند و یکی از شرکا تصمیم به شکایت میگیرد. برای جلوگیری از شکایت در حین نوشتن متن قرارداد میتوان راه حلهای مختلفی برای آن ارائه داد. اگر هنوز متن قرارداد نوشته نشده است میتوانید در آن به نحوه حل اختلافات نیز اشاره کنید و فرد مورد اعتماد دو طرف را به عنوان داور انتخاب کنید. فرد ذکر شده در قرارداد وظیفه داوری بین اختلافات دو طرف را دارد.
در صورتی که قرارداد نوشته شده است و شما فردی را به عنوان داور انتخاب نکردهاید، بهتر است در هنگام بروز اختلاف با صحبت و سازش آن را حل کنید. اگر نتوانستید سازش کنید میتوانید از طریق قانون اقدام به شکایت نمایید. اگر شریک شما بعد از دادگاه نیز به وظایف خود عمل نکرد، شما میتوانید اقدام به فسخ قرارداد مشارکت کاری نمایید.
البته توجه کنید که باید در قرارداد به نحوه فسخ قرارداد نیز اشاره کنید تا بعداً دچار مشکل نشوید. شکایت و اثبات شراکت بدون مدرک و به طور کلی مراجعه به دادگاه میتواند آخرین راه کار برای حل اختلافات باشد. قبل از مراجعه به دادگاه طرفین باید تلاش کنند با گفتوگو و سازش مسائل خود را حل کنند.
● قرارداد شراکت رستوران و غذاخوری
امروزه با بالا رفتن قیمتها افراد به تنهایی نمیتوانند کسب و کار جدیدی راه اندازی کنند، راه اندازی رستوران و یا کافی شاپ نیز از این موارد هستند. برای شروع کار یک رستوران ابتدا یک مغازه و تجهیزات مربوط به آشپزی و رستوران مورد نیاز است. یک شخص برای خرید این وسایل و کار در رستوران از فرد دیگری کمک میگیرد و در بین آنها قراردادی نوشته میشود. طبق این قرارداد وظیفه هر یک مشخص شده و میزان دریافت سود طبق آوردههای آنها محاسبه میشود.
● قرارداد شراکت میوه فروشی
نوعی قرارداد بیع است که به صورت مستقیم با نیازهای مردم در ارتباط است. این نوع در اصل یک قرارداد خرید کالا است. به عبارتی ممکن است فردی با امضای این قرارداد به صورت مستقیم محصول باغ خود را به فروش برساند.
● قرارداد شراکت در وب سایت
توافقنامهای است که بین دو یا چند نفر منعقد شده که بتوانند یک وبسایت مشترک ایجاد کرده و آن را مدیریت کنند.
قرارداد شراکت در کار: این نوع بین دو یا چند نفر منعقد میشود. در واقع قرارداد مشارکت در کار بین افرادی منعقد میشود که قصد داشته باشند برای یک مدت زمان مشخص و به منظور کسب سود بیشتر با افراد دیگر همکاری کند.
اعلام خروج به سایر شرکا
پس از تصمیمگیری، شما باید به طور رسمی و کتبی تصمیم خود را به سایر شرکاء اعلام کنید. این کار میتواند از طریق یک نامه یا ایمیل انجام شود. توجه داشته باشید که حفظ احترام و حسن نیت در این مرحله بسیار مهم است.
#
ارزیابی داراییها و بدهیها
در این مرحله، لازم است که داراییها و بدهیهای مشترک ارزیابی شوند. شما باید مشخص کنید که چگونه داراییها تقسیم خواهند شد و هر شریک چه سهمی از بدهیها دارد. این کار میتواند با کمک حسابدار یا ارزیاب مستقل انجام شود.
#
قرارداد مشارکت در تاسیس شرکت
قرارداد مشارکت در تأسیس شرکت، تعهد و توافقی است که میان چند شخص حقیقی یا حقوقی، با هدف ایجاد شرکت یا یک مؤسسه تنظیم میشود. دلیل اصلی و اولیه ایجاد شرکت یا مؤسسه، میتواند آموزش، ارائه خدمات، فروش و… باشد.
در واقع، در اینجا شرکا تصمیم میگیرند سرمایه نقدی و غیرنقدی خود را با هم درآمیزند تا شرکت موردنظرشان متولد شود. بر همین اساس، مقدار سرمایه هر شریک، تعیینکننده میزان سهم و سود او خواهد بود.
مشخصات شرکا
در ابتدای قرارداد باید مشخصات کامل شرکا ذکر شود. این اطلاعات شامل نام، نام خانوادگی، کد ملی، شماره تماس، آدرس محل سکونت و سایر مشخصات شناسایی میشود.
2. موضوع قرارداد
باید دقیقاً مشخص شود که شراکت برای چه کاری است. آیا قصد دارید فروشگاه لباس بزنید؟ یا یک شرکت خدماتی تأسیس کنید؟ این موضوع باید بهطور کامل و شفاف توضیح داده شود.
3. سرمایهگذاری و سهم شرکا
در این بخش، میزان سرمایهگذاری هر شریک باید مشخص گردد. آیا سرمایه نقدی است یا غیرنقدی؟ مثلاً ممکن است یکی پول بیاورد و دیگری مکان یا مهارت. همچنین باید تعیین شود که هر شریک چه سهمی از سود و زیان خواهد داشت.
4. مسئولیتها و وظایف
باید کاملاً روشن باشد که هر شریک چه مسئولیتهایی دارد. چه کسی مدیریت میکند؟ چه کسی فروش را پیگیری میکند؟ چه کسی حسابداری را انجام میدهد؟
5. نحوه تصمیمگیری
آیا تصمیمات با رأیگیری اتخاذ میشوند؟ آیا یکی از شرکا حق وتو دارد؟ این جزئیات میتواند از بروز دعوا در آینده جلوگیری کند.
6. حل اختلافات
پیشبینی اختلاف، مهمترین بخش هر قرارداد است. باید در قرارداد مشخص شود در صورت بروز اختلاف، چگونه موضوع حل خواهد شد. استفاده از داور یا مراجعه به مراجع قانونی؟
7. بندهای خروج یا انحلال
در صورت تصمیم یکی از شرکا برای خروج یا انحلال شراکت، شرایط و رویه آن باید مشخص شده باشد.
یک قرارداد خوب، قراردادی است که هیچ نقطه ابهامی در آن وجود نداشته باشد. به همین دلیل، بررسی دقیق هر بخش از اجزای بالا ضروری است.
ماده 1 – موضوع قرارداد:
ایجاد و اداره یک فروشگاه لوازم خانگی در منطقه مرزداران تهران
ماده 2 – مدت قرارداد:
مدت این قرارداد از تاریخ 1403/01/01 به مدت 5 سال با قابلیت تمدید به صورت توافقی بین طرفین خواهد بود.
ماده 3 – سرمایه:
کل سرمایه اولیه 1 میلیارد تومان است که 60 درصد توسط شریک اول و 40 درصد توسط شریک دوم تأمین میگردد.
ماده 4 – نحوه تقسیم سود و زیان:
سود و زیان ناشی از فعالیت فروشگاه بر اساس سهم سرمایه بین شرکا تقسیم خواهد شد.
ماده 5 – مسئولیتها:
شریک اول: مدیریت کل، تأمین کالا، و حسابداری
شریک دوم: فروش، تبلیغات و ارتباط با مشتریان
ماده 6 – حساب بانکی مشترک:
یک حساب بانکی مشترک به نام هر دو شریک افتتاح خواهد شد و کلیه درآمدها و هزینهها از این طریق مدیریت میگردد.
ماده 7 – فسخ قرارداد:
در صورت تمایل یکی از طرفین به فسخ قرارداد، طرف دیگر باید حداقل یک ماه قبل اطلاع داشته باشد. در صورت فسخ، با حضور حسابدار رسمی، تقسیم دارایی و بدهیها انجام میشود.
ماده 8 – حل اختلاف:
در صورت بروز اختلاف، ابتدا از طریق مذاکره و در صورت عدم حصول نتیجه، از طریق داوری فردی منتخب از سوی دو طرف حل خواهد شد.
امضا طرفین:
شریک اول: ……………………
شریک دوم: ……………………
1. شراکت عمومی (General Partnership)
در این نوع شراکت، تمامی شرکا مسئولیت کامل و مشترک در قبال بدهیها و تعهدات دارند. این نوع بیشتر در کسبوکارهای سنتی یا دوستانه رایج است.
2. شراکت محدود (Limited Partnership)
در این مدل، یکی از شرکا سرمایهگذار است و در مدیریت دخالت ندارد، اما شریک دیگر مدیریت را بر عهده دارد. سرمایهگذار تنها به اندازه سرمایهاش مسئول است.
3. شراکت مدنی
این نوع بیشتر در فعالیتهای حقوقی، وکالت، حسابداری و معماری دیده میشود و بر اساس قانون مدنی تنظیم میگردد.
4. شراکت مبتنی بر پروژه
در برخی مواقع، شراکت برای اجرای یک پروژه خاص مثل ساختوساز یا اجرای یک کمپین تبلیغاتی شکل میگیرد.
شناخت این تفاوتها به شما کمک میکند تا از همان ابتدا مسیر درستی را انتخاب کنید. برای مثال، اگر قصد دارید فقط سرمایهگذاری کنید و نقشی در مدیریت نداشته باشید، شراکت محدود گزینه بهتری است.
. اشتباهات رایج در تنظیم قرارداد شراکت
بسیاری از قراردادهای شراکت، به دلیل بیدقتی در تنظیم اولیه و غفلت از نکات کلیدی، دچار شکست و اختلاف میشوند. در این بخش به رایجترین اشتباهاتی که باید از آنها پرهیز کرد، اشاره میکنیم:
1. مشخص نکردن دقیق سهم شرکا
یکی از شایعترین مشکلات، عدم تعیین دقیق سهم هر شریک در سرمایهگذاری و سود است. تصور کنید یکی از شرکا در آغاز فقط زمان صرف کرده و دیگری سرمایه مالی آورده است. اگر نسبت سود و زیان مشخص نباشد، در آینده اختلاف حتمی خواهد بود.
2. نبود بند خروج شریک
گاهی پیش میآید که یکی از شرکا به هر دلیل قصد ترک شراکت را دارد. اگر در قرارداد بند خروج و سازوکار تقسیم داراییها مشخص نباشد، طرفین وارد دعواهای طولانی و پرهزینه خواهند شد.
3. نداشتن سازوکار حل اختلاف
برخی قراردادها هیچ اشارهای به روش حل اختلافات احتمالی ندارند. در این حالت، در صورت بروز مشکل، تنها راه مراجعه به دادگاه خواهد بود که زمانبر و پرهزینه است. پیشنهاد میشود از ابتدا داوری را در قرارداد لحاظ کنید.
4. عدم تعیین مسئولیتهای مشخص
نبود شرح وظایف مشخص باعث ایجاد سردرگمی و نارضایتی در طول مسیر شراکت میشود. هر شریک باید دقیق بداند که چه کاری باید انجام دهد، چه زمانبندیای دارد و چه توقعی از او وجود دارد.
. تفاوت با قرارداد کار
در قرارداد کار، یکی از طرفین کارفرما و دیگری کارمند است. کارمند موظف به انجام کار معین در ازای دریافت حقوق مشخص است. اما در شراکت، هر دو طرف به عنوان شریک و مالک بخشی از کسبوکار محسوب میشوند.
در قرارداد کار، کارمند در سود یا زیان کسبوکار سهمی ندارد، اما در شراکت، تقسیم سود و زیان طبق قرارداد انجام میشود.
مسئولیتهای حقوقی و بیمهای در قرارداد کار با کارفرماست، ولی در شراکت معمولاً به صورت مساوی یا براساس سهم تقسیم میشود.
2. تفاوت با قرارداد سرمایهگذاری
سرمایهگذار فقط پول وارد پروژه میکند و معمولاً درگیر فعالیت روزمره کسبوکار نمیشود. در مقابل، شریک علاوه بر سرمایه، مسئولیت اجرایی نیز دارد.
سرمایهگذار سهمی از مالکیت یا سود دارد، ولی در اغلب موارد، در تصمیمگیریها دخالت ندارد. اما شریک یکی از اعضای اصلی تصمیمگیری در کسبوکار محسوب میشود.
در شراکت، مسئولیت حقوقی و قانونی طرفین بیشتر و متقابل است، ولی در سرمایهگذاری محدودتر و قابل کنترلتر است.
