ارث 2

ما اگر وراث می‌خواهند سهم‌الارث خود را مطالبه و در آن تصرف کنند، در مرحله نخست باید تقاضای صدور گواهی انحصار وراثت را بنمایند (ماده یک قانون تصدیق انحصار وراثت). منظور از گواهی انحصار وراثت یا حصر وراثت یا انحصار ورثه این است که مشخص و منحصر شود که چه کسانی از متوفی ارث میبرند یا به تعبیر دیگر ورثه او چه کسانی هستند. این گواهی به درخواست هر ذینفع قابلیت صدور دارد چرا که گاهی ممکن است ورثه به دلایلی نخواهند این کار را انجام دهند ولی یک طلبکار به صدور آن نیاز داشته باشد. 

 با ذکر این نکته که درخواست صدور گواهی انحصار وراثت به منزله تقسیم ارث نیست و تقسیم ماترک خود مرحله دیگری است که اگر وراث در آن توافق نداشته باشند ناگزیر باید درخواست آن را در قالب دستور فروش یا تقسیم ارث یا مطالبه سهم الارث یا تقاضای افراز به دادگاه و مرجع صالح تقدیم کنند.

 

توجه داشته باشید که منظور از گواهی انحصار وراثت فقط آن سند یا گواهی یا مدرکی است که تعداد ورثه یا کسانی که ارث میبرند را مشخص مینماید و چنین نیست که با صدور این گواهی مرجع مربوطه پروسه و تشریفات تقسیم ارث نیز برای شما انجام دهد. برای تقسیم ارث اگر ورثه توافق نداشته باشند باید در دادگاه اقدام به طرح دعوی و شکایت برای تقسیم ارث نمایند. در نتیجه جز مرجع صالح برای صدور گواهی انحصار وراثت که از دادگاه صلح به اداره ثبت احوتا تغییر یافته است، باقی موارد مذکور در این مطلب تا حدود زیادی به قوت خود باقی است.

 

گواهی انحصار ورثه را از کجا بگیریم ؟

سابقا و قبل از تشکیل شوراهای حل اختلاف مرجع صدور گواهی حصر وراثت دادگاه های عمومی واقع در آخرین اقامتگاه متوفی بودند بعد از آن و در زمان تاسیس و تشکیل شوراهای حل اختلاف یکی از اولین صلاحیت هایی که به این شورا واگذار شد صلاحیت صدور انحصار ورثه بود. در حال حاضر مرجع صالح برای رسیدگی به درخواست صدور گواهی انحصار وراثت دادگاه صلح است.

 

 

• 1- تکمیل مدارک لازم

• 2- مراجعه به دفتر خدمات قضایی

• 3- ثبت نام در سامانه سنا

• 4- ثبت دادخواست با موضوع درخواست صدور گواهی انحصار وراثت

• 5- مراجعه به دادگاه صلح و پیگیری ارجاع پرونده و رفع نواقص احتمالی

• 6- پیگیری درج آگهی در روزنامه

• 7- پس از حدود سه ماه صدور گواهی انحصار وراثت

پرسش پاسخ

سایت گواهی انحصار 

 

اصولا تحریر ترکه الزامی نیست و در موارد عادی وارثان ،طلبکاران و موصی له می توانند در شرکت قهری ترکه با هم کنار آیند و از بین خود یک نفر را به عنوان مدیر تصفیه انتخاب کنند و ترکه را بین خودشان تقسیم کنند. اما اگر ترس از اختلاف و یا فریب در میان وارثان باشد ،دراین صورت ترکیب ترکه توسط مقام قضایی انجام می شود

 

لازم به ذکر است در موارد زیر تحریر ترکه باید از طریق تنظیم دادخواست و ثبت آن در یکی از دفاتر خدمات قضایی خطاب به شورای حل اختلاف مطرح شود که در غیر اینصورت تقسیم ترکه از نظر قانون باطل و فاقد اعتبار خواهدبود:

۱- هرگاه یک یا چند نفر از ورثه غایب یا محجور باشند.

۲-هرگاه بعضی از ورثه، ترکه را قبول نکنند.

۳- هرگاه ترکه متوفی خارج از کشور باشد.

نمونه

م: درخواست تقسیم ترکه قبل از انجام تحریرترکه (تعیین مقدار ترکه ودیون متوفی)، مسموع نیست.

مرجع صالح برای رسیدگی به دادخواست تحریر ترکه، شورای حل اختلاف است. بنابراین دادخواستی که با هدف تحریر ماترک تنظیم می‌شود، باید به شورای حل اختلاف محل سکونت متوفی ارسال شود. در نهایت مراحل اقدامات لازم بدین شرح است:

• تنظیم دادخواست مربوطه و ارسال آن از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی توسط هر یک از افراد ذی‌صلاح

• انتشار آگهی در روزنامه‌های کثیرالانتشار با هدف فراخوان وراث، نمایندگان قانونی آن‌ها، بستانکاران، مدیونین و سایر افرادی که حقی بر ترکه متوفی دارند در روز و ساعت مشخص در دادگاه.

• تعیین یک نفر به عنوان متصدی تحریر نمودن ترکه به منظور نگارش و تنظیم صورت جلسه تمام دارایی های متوفی

• صدور حکم تحریر ترکه شامل فهرست تمامی اموال، مطالبات و دیون متوفی.

ممکن است وراث متوفی پس از مشاهده صورت ترکه تمایلی به پذیرش ترکه متوفی نداشته و آن را رد کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله رد ترکه توسط وراث و اثرات حقوقی آن مراجعه نمایید. 

 

نکاتی بسیار مهم درباره تحریر ترکه

تحریر ترکه لزوماً به معنی پرداخت فوری بدهی‌ها نیست. ابتدا دارایی‌ها و بدهی‌ها فهرست می‌شود و سپس طبق قانون، اول بدهی‌ها پرداخت می‌گردد و باقی‌مانده اموال میان ورثه تقسیم می‌شود.

• اگر تمامی وراث بر نحوه تقسیم ترکه توافق داشته باشند، نیاز به انجام تحریر ترکه نخواهد بود.

• در صورتی که بین وراث یا طلبکاران اختلاف وجود داشته باشد، تحریر ترکه راهی مطمئن برای جلوگیری از تضییع حقوق خواهد بود.

• دادگاه فقط در صورت وجود مستندات کافی اقدام به تقسیم ترکه می‌کند؛ لذا داشتن مدارک کامل و مشورت با وکیل متخصص ضروری است.

تحریر ترکه یکی از مهم‌ترین مراحل پس از فوت یک شخص برای تعیین وضعیت دارایی‌ها و بدهی‌هاست. این فرآیند قانونی تضمین می‌کند که اموال به درستی شناسایی و سپس طبق قانون بین وراث تقسیم شود. اگر به‌دنبال راهی مطمئن و قانونی برای جلوگیری از بروز اختلافات خانوادگی و حفظ حقوق خود به‌عنوان وارث یا طلبکار هستید، آغاز فرایند تحریر ترکه با همراهی یک وکیل مجرب می‌تواند بهترین تصمیم باشد.

 

. گواهی انحصار وراثت: این گواهی مشخص می‌کند چه افرادی از نظر قانونی وراث متوفی محسوب می‌شوند. بدون این گواهی، امکان پیگیری امور ترکه وجود ندارد.

۴. فهرست اموال متوفی: لیستی دقیق از اموال منقول و غیرمنقول مانند ملک، خودرو، حساب بانکی، طلا، جواهرات و سایر دارایی‌ها که در اختیار متوفی بوده‌اند.

۵. فهرست بدهی‌ها و تعهدات: اگر متوفی بدهی یا مسئولیت مالی معوقه‌ای داشته، باید این موارد در نمونه دادخواست تحریر ترکه قید شود. این شفاف‌سازی از بروز اختلاف بین وراث جلوگیری می‌کند.

۶. اسناد مالکیت: برای اثبات مالکیت اموال ذکرشده در فهرست، ارائه مدارکی مانند سند ملک، برگ سبز خودرو، برگه حساب بانکی و سایر اسناد رسمی ضروری است.

نمونه دادخواست

در دعوای تحریر ترکه مرجع قضایی با بررسی اموال متوفی یک صورت از بدهی ها، طلبها و سایر اموال متوفی را تهیه می‌کند.

قاعده این است که ممکن است متوفی بدهی، طلب و اموالی داشته باشد که وراث او از آن آگاه نیستند و با طرح این دعوا دارایی متوفی از مراجع مختلف از قبیل سازمان ثبت‌اسناد و املاک، پلیس راهور و … استعلام و هر آنچه به‌صورت رسمی به نام متوفی بوده است در پاسخ این استعلام‌ها مشخص خواهد شد.

 

ته کاربردی مهم این است که در برخی دعاوی عمومی مثل دعوای تقسیم ترکه  (دعویی که وراث برای تقسیم اموال متوفی طرح می کنند ) قبل از طرح دعوی لازم است که اموال متوفی را داشته باشید و به دادگاه معرفی نمایید، به عبارت دیگر ابتدا باید از طریق دادخواست تحریر ترکه اموال متوفی را پیدا کنید تا دادگاه در دعوی تقسیم ترکه امکان تقسیم اموال متوفی را داشته باشد.

چرا که در عمل دادگاه ها در دعوای تقسیم ترکه اقدامی برای پیدا کردن اموال متوفی انجام نمی دهند و فقط اموالی را که شما معرفی میکنید  را بین وراث تقسیم می کنند.

کات مهم در دادخواست تحریر ترکه

توجه کنید که در این خصوص حتما آخرین اقامتگاه متوفی در ردیف خواسته باید ذکر شود.  همچنین باید در شرح دادخواست لیست کلیه اموال متوفی را به‌صورت واضح ذکر نمایید.

درنهایت جهت بررسی اینکه آیا متوفی اموالی دارد که شما از آن مطلع نباشید نیز باید از مرجع قضایی درخواست استعلامات از نهادهای مختلفی مثل اداره ثبت‌اسناد و املاک، اداره راهور، بانک‌ها، اداره بورس و… را نمایید.

همچنین توجه کنید که درخواست های استعلام باید با ذکر نام ادارات موردنظر شما در ردیف دلایل دادخواست ذکر گردد و ذکر کلی استعلام از مراجعه مربوطه ممکن است مشکل ساز